Bitcoin bugün dünyanın en çok konuşulan maddeleri arasında. İster konusunda uzman ve diplomalı bir ekonomist olun isterseniz kör topal bir cahil, herkesin Bitcoin konusunda bir fikri bulunuyor. Bunun sebepleri arasında kripto paranın, kolay para transferi sağlamasının yanı sıra çok yeni olması ve on yıl içerisinde değerinin katlanarak bugünkü miktarına, yani değeri değişmiş olabilir af buyurun, 66 bin dolara gelmesi gibi maddeler yer alıyor.

Bitcoin'in popülaritesinin bir diğer sebebi ise yaratıcısı olan Satoshi Nakamoto kimliğinin tamamen gizli olmasıdır. Bu anonimlik anlaşılabilir bir anonimlik, zira Nakamoto'nun şu anki değeri 80 milyar dolar civarında olan 1 milyondan fazla Bitcoin'e sahip olduğu söyleniyor. Bu da Satoshi'yi internet dünyasının en gizemli ve merak edilen ismi haline getiriyor.

Kim bu Satoshi Nakamoto?

Peki ya kim bu Satoshi Nakamoto sorusunu cevaplamaya çalışsak? Esasında dünyada bu sorunun pek çok farklı cevabı bulunuyor. İsmin ortaya çıktığı 2008 tarihini ele alacak olursak; o tarihte ABD'de büyük bir kriz yaşanmıştı. Pek çok mühendis işini kaybetmişti. Ancak bu krizin girişimcilik dünyasında önemli bir yeri olduğunu kabullenmek gerekiyor.

Zira ABD'nin hatta dünyanın en parlak zekaları bu dönemde güvenli bölgelerinden dışarı itilmişti. Hayatta kalmak için üretmek zorundalardı. Bu dönemde cep telefonları birer küçük bilgisayara dönüşüyor, bu bilgisayarların kullanıcı sayısı artıyordu. Tüm dünyanın internete erişimi kolaylaşmıştı. Dünyamız internete taşınıyor ve sanalda yeni bir dünya kuruluyordu. Bu sanal dünya yeni teknolojilere gebeydi.

2007 yılında bir fikir olarak doğan Bitcoin'in white paper'ı 31 Ekim 2008 tarihinde yayınlandı.

İşte böyle bir 2008 yılında Satoshi Nakamoto adında biri; hükümet, finansal sistem veya bir şirket, hangisi olursa olsun, herhangi bir aracının katılımı olmadan güvenli, eşler arası işlemlere izin verecek bir dijital para birimini tanımlayan bir kriptografi posta listesinde ünlü white paper yayınladığında Bitcoin hayat buldu. Bu işlemler, herhangi bir finans kurumu tarafından kullanılanlara benzer bir defter olan bir blok zinciri aracılığıyla izlenecekti. Ve asla 21 milyondan fazla Bitcoin olmayacaktı.

Nakamoto, 2007'de başladığı Bitcoin yazılımının 0.1 sürümünü 9 Ocak 2009'da SourceForge'da yayınladı. 50 Bitcoin ödülü olan bitcoin'in genesis bloğunu (blok numarası 0) tanımlayarak ağı başlattı. Bu bloğun madeni para birimine gömülü olarak Birleşik Krallık gazetesi The Times'ın o tarihte yayınladığı bir manşete atıfta bulunarak şu metin yer alıyordu: "The Times 03/Ocak/2009 Şansölyesi bankalar için ikinci kurtarma paketinin eşiğinde." Bu not, kısmi rezerv bankacılığının neden olduğu istikrarsızlık hakkında hem bir zaman damgası hem de alaycı bir yorum olarak yorumlanıyor.

Nerede bu Satoshi Nakamoto?

Bitcoin açık kaynaktır yani tasarımı herkese açıktır. Hiç kimse Bitcoin'e sahip değildir veya onu kontrol etmez ve herkes katılabilir. Satoshi, Bitcoin'in gelişimini kontrol etmeye devam ederken, kullanıcılar ve geliştiriciler, koda katkıda bulunmak ve işbirlikçi bir çaba haline gelen proje üzerinde çalışmak için Bitcoin forumlarında toplandı. Bitcoin yazılımını çalıştıran kullanıcılar nihai otoriteydi.

İlk Bitcoin işlemi, Nakamoto'nun yayın tarihinde Bitcoin yazılımını indirmiş olan tanınmış bir geliştirici olan Hal Finney'e 10 Bitcoin göndermesiyle başladı. İlk ticari işlem 2010 yılında, Laszlo Hanyecz adlı bir programcının 10.000 Bitcoin karşılığında kendisine iki Papa John's pizzası satın almasıyla gerçekleşti. Bitcoin'in şu anki yaklaşık 66.000 dolarlık fiyatıyla bunlar dünyanın en pahalı pizzalarıydı.

10.000 Bitcoin karşılığında kendisine iki Papa John's pizzası satın alan Laszlo Hanyecz ve iki oğlu, dünyanın en pahalı pizzasını yiyeceklerinden habersiz...

Birçok programcı ve geliştirici Bitcoin için kod yazdı ancak Gavin Andresen en hevesli olanlardan biriydi. Andresen 2010 yılında Nakamoto'ya ulaştı ve kurucunun sağ kolu oldu. Nakamoto gözden kaybolduğunda Bitcoin'i Andresen'in eline bıraktı. Bugün, Andresen bile daha münzevi hale geldi: Artık Bitcoin kodunun “temel koruyucusu” olarak hizmet etmiyor. Aslında, bu rol yakında kripto para biriminin kendisi kadar merkezi olmayan hale gelebilir.

3 Nisan 2011'de diğer bir Bitcoin geliştiricisi Mike Hearn'ın e-postasına verdiği cevapla topluluğa veda etti. Bitcoin'in geleceğinin "emin ellerde" olduğundan içi rahat olarak "Başka şeylere geçtim." diye yazdı. O zamandan beri de tek bir mesaj hariç kendisinden haber alınamadı.

Bu ortadan kayboluş Nakamoto'yu ortaya çıkarma çabalarına olan ilgiyi arttırdı. Kripto para forumlarındaki dedikodular çılgınca spekülasyonlara yol açtı: Nakamoto, Yakuza'nın bir üyesi, geliştiriciler grubunun bir parçası, bir kara para aklayıcı ve hatta belki de bir kadındı.

İsviçreli bir yazılım mühendisi ve aktif topluluk üyesi olan Stefan Thomas, Nakamoto'nun Bitcoin forum gönderilerinin her biri için (500'den fazla) zaman damgalarının grafiğini çizdi. Grafikte, Greenwich Saati ile sabah 5 ile sabah 11 saatleri arasında neredeyse hiç gönderi yoktu. Eğer bu kişinin gece saatlerinde uyuduğunu varsayarsak bu saatler, Nakamoto'nun Amerika Kıtası olan GMT-5'ten GMT-7'ye kadar yaşadığını gösteriyordu.

Peki neden Satoshi Nakamoto?

2011 yılında ortadan kayboluşundan itibaren pek çok kişi Satoshi Nakamoto'yu aradı. Açık sözlü antivirüs yazılımı geliştiricisi ve ABD başkan adayı olan McAfee, takma ad olduğu düşünülen Bitcoin teknik incelemesinin yazarı Satoshi Nakamoto'nun kimliğini bildiğinden %99 emin olduğunu söyledi. Ona göre Nakamoto esasında "Beş yıllık bir süre içinde on bir kişilik bir ekipti ve sonunda bu ekip Bitcoin'i ortaya çıkardı."

2014 yılında Newsweek'ten bir muhabir ise, Los Angeles'ta bir sakin olan 70 yaşındaki Dorian Nakamoto'yu Bitcoin'in yaratıcısı olarak tanımladı. Mühendislikteki uzun ve seçkin kariyeri kanıt olarak gösterilirken, Nakamoto kripto para birimiyle herhangi bir ilgisi olduğunu şiddetle reddetti. Dorian Nakamoto'nun kamuoyuna bir açıklama yapmasından bir gün sonra, Satoshi bir çevrimiçi forumda ortaya çıktı. Bir kez daha ortadan kaybolmadan önce “Ben Dorian Nakamoto değilim.” diye yazdı.

Satoshi Nakamoto'nun şu anki değeri 80 milyar dolar civarında olan 1 milyondan fazla Bitcoin'e sahip olduğu söyleniyor.

Peki Nakamoto'nun kimliğinin bilinmesi neden bu kadar önemli? Bugün, Bitcoin 1 trilyon doların da üzerinde bir değere sahip. Bu sebeple Nakamoto'nun kimliği bazıları için sadece bir spekülasyon meselesi olsa da, diğerleri için çok daha fazla şey ifade ediyor: Nakamoto'nun şu anki değeri 80 milyar dolar civarında olan 1 milyondan fazla Bitcoin'e sahip olduğu söyleniyor. Bu, şu anda dolaşımda olan toplam Bitcoin sayısının yaklaşık yüzde 5'ine eşdeğerdir.

Satoshi Nakamoto isminin arkasındaki kişi ya da kişiler bu istifin sadece bir kısmını satmaya karar verirse, işlem kripto para piyasasını tamamen alt üst eder. 14 Nisan'da Nasdaq'ta halka açılan kripto para ticaret platformu Coinbase, Nakamoto'nun kimliğinin ve o kişinin Bitcoin varlıklarının hareketinin potansiyel olarak açığa çıkmasını Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) halka arzında bir risk faktörü olarak kaydetti. Uzun lafın kısası Nakamoto'nun kimliğinin belirli olması, yapacağı her hamlede ve söyleyeceği her sözde sektörün gidişatını tepetaklak edebilir. Gizli kalmasının günümüz ekonomosi için büyük bir önemi bulunuyor.

Olağan Şüpheliler

Dediğim gibi Satoshi Nakamoto'nun kimliğinin gizli kalması kripto para dünyası için çok önemli. Yine de bugüne kadar pek çok isim Satoshi Nakamoto olmak ile "suçlandı.'' 2012 itibariyle P2P Foundation profilinde Nakamoto, Japonya'da yaşayan 37 yaşında bir erkek olduğunu iddia etti. Ancak bazıları, anadili İngilizce olduğu için ve yukarıda bahsettiğimiz uyku saatlerinden ötürü Japon olma olasılığının düşük olduğunu iddia etti.

Bazıları Nakamoto'nun bir insan takımı olabileceğini düşünüyor: Bitcoin kodunu okuyan bir güvenlik araştırmacısı olan Dan Kaminsky, Nakamoto'nun ya bir "insan takımı" ya da bir "dahi" olabileceğini söyledi. Satoshi'yle muhabbeti olduğu bilinen Laszlo Hanyecz, kodun bir kişi için çok iyi tasarlandığını söylüyor. Gavin Andresen ise Nakamoto hakkında şunları ifade ediyor: "Harika bir kodlayıcıydı, ama tuhaftı."

SpaceX'te staj yapan bir mühendis Bitcoin'in kurucusunun Elon Musk olduğunu iddia etmişti. Spoiler: Nakamoto, Elon Musk değil.

İngiliz İngilizcesinin hem kaynak kodu yorumlarında hem de forum gönderilerinde kullanılması – örneğin "kanlı sert" ifadesi, "düz" ve "matematik" gibi terimler ve "gri" ve "renkli" yazımları gibi - Nakamoto'nun veya onun olduğunu iddia eden bir konsorsiyumdaki en az bir kişinin, İngiliz Milletler Topluluğu kökenli olduğuna dair spekülasyon ortaya çıkarıyor. Nakamoto tarafından çıkarılan ilk Bitcoin bloğunda Londra'nın Times gazetesine yapılan atıf, Nakamoto'nun İngiliz hükümetine özel bir ilgi duyduğunu gösteriyor.

Tüm bunlar ve daha fazlası ışığında bugüne kadar pek çok kişinin Satoshi Nakamoto olduğu öne sürüldü. Hatta bazıları Nakamoto'nun kendisinin olduğunu iddia etti. Gelin bu Olağan Şüphelilere yakından bakalım.

Hal Finney

Hal Finney 2014 yılında hayatını kaybetti.

Hal Finney, Bitcoin öncesi Nakamoto'nun kendisi dışında kriptografik öncü ve yazılımı kullanan, hata raporlarını dosyalayan ve iyileştirmeler yapan ilk kişiydi. Ayrıca Forbes gazetecisi Andy Greenberg'e göre ''Dorian Satoshi Nakamoto'' adlı bir adamdan birkaç blok ötede yaşıyordu. Greenberg, yazı analizi danışmanlığı işi yapan Juola & Associates'den Finney'nin yazılarının bir örneğini Nakamoto'nunkiyle karşılaştırmasını istedi ve Newsweek, Fast Company, The New Yorker, Ted tarafından önerilen adaylar da dahil olmak üzere, şimdiye kadar karşılaştıkları en yakın benzerlik olduğunu söyledi.

Greenberg, Finney'nin Nakamoto'yu komşusu Doran'ın hatrına takma ad olarak kullanmış olacağını öne sürdü. Ancak Finney ile görüştükten sonra, onunla Nakamoto arasındaki e-postaları ve bitcoin cüzdanının geçmişini (Nakamoto'dan kendisine geri ödemeyi unuttuğu ilk bitcoin işlemi dahil) gördükten ve onun inkarını duyduktan sonra Greenberg, Finney'nin doğruyu söylediği sonucuna vardı.

Juola & Associates ayrıca Nakamoto'nun Finney'e gönderdiği e-postaların Nakamoto'nun diğer yazılarına Finney'ninkinden daha çok benzediğini buldu. Finney'nin diğer extropian arkadaşı ve bazen ortak blog yazarı Robin Hanson, daha fazla kanıt durumun böyle olmadığını öne sürmeden önce, "Hal'in söylediğinden daha fazla dahil olduğu" için "en az" %15'lik bir öznel olasılık belirledi. Hal Finney 2014'te hayatını kaybedince tüm bu iddialar havada kaldı. Ancak benim gibi pek çok kişi onun gerçek Nakamoto olduğuna ya da bu bir ekip işi ise en azından ekipte yer aldığına inanıyor.


Dorian Satoshi Nakamoto

Gazeteci Leah McGrath Goodman, Newsweek dergisindeki 6 Mart 2014 tarihli yüksek profilli bir makalede, Kaliforniya'da yaşayan ve doğum adı Satoshi Nakamoto olan Japon Amerikalı Dorian Prentice Satoshi Nakamoto'yu teşhis ettiğinde kripto para dünyası yıkıldı. Zira Goodman, adının yanı sıra, tesadüfen kendisinin Bitcoin mucidi olduğunu gösteren bir dizi gerçeğe de işaret etti. Pomona'daki Cal Poly Üniversitesi'nde fizikçi olarak eğitim gören Nakamoto, sınıflandırılmış savunma projelerinde sistem mühendisi, teknoloji ve finansal bilgi hizmetleri şirketlerinde bilgisayar mühendisi olarak çalıştı.

Nakamoto, 1990'ların başında iki kez işten çıkarıldı ve kızına göre özgürlükçü oldu. İşten çıkarmalar onu "hükümetin parmağı altında çalışmanın" aksine kendi işini kurmaya teşvik etti. Makalenin görünüşte en büyük kanıtı olan Goodman, kısa bir yüz yüze görüşme sırasında kendisine Bitcoin hakkında soru sorduğunda, Nakamoto'nun Bitcoin kurucusu olarak kimliğini doğruladığını belirterek, "Artık buna dahil değilim ve yapamam, siz tartışın ve bu diğer insanlara devredildi. Artık onlar sorumlu. Artık hiçbir bağlantım yok." söylediğini açıkladı.

Makalenin yayınlanması, Dorian Nakamoto'nun evinin yakınında kamp yapan ve röportaj yapmak için arabayla onu kurnazca kovalayan muhabirler de dahil olmak üzere, medyanın ilgisini çekti. Bununla birlikte, yapılan uzun röportaj sırasında Dorian Nakamoto, Bitcoin'i daha önce hiç duymadığını ve Goodman'ın sorusunu, çoğu sınıflandırılmış askeri müteahhitler için yaptığı önceki çalışmaları yanlış yorumladığını söyleyerek Bitcoin ile tüm bağlantıları reddetti.

Satoshi Nakamoto üç yıl sonra ilk kez insanlarla iletişime geçerek Dorian Nakamoto olmadığını söyledi. Bu onun son mesajıydı.

Bu açıklama tabii ki medyayı tatmin etmedi. O günün ilerleyen saatlerinde, Nakamoto'nun takma adlı P2P Vakfı hesabı, üç yıl aradan sonra sessizliğini bozarak ilk ve son mesajını yayınladı: "Ben Dorian Nakamoto değilim."


Nick Szabo

Aralık 2013'te blog yazarı Skye Gray, stilometrik analiz olarak tanımladığı bir yaklaşımı kullanarak Nick Szabo'nun Bitcoin white paper'ı ile bağlantılı olduğunu açıkladı. Öyle ki Szabo, merkezi olmayan bir para birimi meraklısı ve Bitcoin'in öncülerinden biri olan "bit gold" hakkında bir makale yayınlamıştı. Aynı zamanda Szabo'nun 1990'larda takma ad kullanmaya ilgi duyduğu biliniyor.

Mayıs 2011 tarihli bir makalesinde ise Szabo, Bitcoin yaratıcısı hakkında şunları söyledi: "Kendim, Wei Dai ve Hal Finney, bu fikri (veya Dai'nin durumunda onun ilgili fikrini) önemli ölçüde yapabilecek kadar beğenen tanıdığım nadir insanlardı." Nakamoto'nun gerçekten Finney veya Dai olmadığını varsayarsak geriye Nick Szabo kalıyordu.

Mali yazar Dominic Frisby'e göre ise Nakamoto'nun Szabo olduğuna dair hiçbir şüphe yok. Ancak Dominic Frisby'nin kanıtları hep bir koşula bağlı. Bu yüzden de spekülasyondan öteye gidemedi. Yine de Szabo bu iddialara, Nakamoto olduğunu reddederek cevap verdi. Temmuz 2014'te Frisby'ye gönderdiği bir e-postada şöyle dedi: "İlginiz için teşekkürler. Korkarım beni Satoshi sanmakla yanlış yaptınız ama ben buna alıştım."


Craig Wright

Son Olağan Şüpheli Craig Wright ise yukarıdakilerin aksine kendisinin Nakamoto olduğunu ileri sürüyor. Hikaye 2015 yılının sonunda Wired ve Gizmodo tarafından yapılan iki paralel araştırmanın, Wright'ın Bitcoin'in mucidi olabileceğini öne sürmesiyle başlıyor. Ancak sonraki haberler, Wright'ın ayrıntılı bir aldatmacaya karıştığı yönündeki endişeleri artırdı.

Wired'ın iddialarını yayınlamasından saatler sonra, Wright'ın Gordon, New South Wales'deki evi ve Ryde, New South Wales'deki ilgili iş yerleri Avustralya Federal Polisi tarafından basıldı. AFP'ye göre, baskın Avustralya Vergi Dairesi soruşturmasının bir parçasıydı.

2 Mayıs 2016'da BBC ve The Economist, Wright'ın Bitcoin'in gelişiminin ilk günlerinde oluşturulan kriptografik anahtarları kullanarak mesajları dijital olarak imzaladığını iddia eden makaleler yayınladı. Anahtarlar, Satoshi Nakamoto tarafından yaratıldığı veya "çıkarıldığı" bilinen Bitcoin bloklarıyla ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır.

Aynı gün, www.drcraigwright.net web sitesindeki bir blog yazısı, Wright'ı Satoshi ile ilişkilendirdi ve ekli bir kriptografik imza içeren bir mesaj yayınladı. Güvenlik araştırmacısı Dan Kaminsky blogunda Wright'ın iddiasının bir dolandırıcılık olduğunu söyledi. Bitcoin geliştiricisi Jeff Garzik ise Wright tarafından alenen sağlanan kanıtların hiçbir şeyi kanıtlamadığını kabul etti. Jordan Pearson ve Lorenzo Franceschi-Bicchierai, "Wright, 2009'da Satoshi tarafından gerçekleştirilen bir Bitcoin işlemindeki eski bir imzayı yeniden kullandı." dedi.

Kendini Bitcoin'in mucidi ilan eden Craig Wright, Bitcoin'in telif hakları için sözün gelişi mahkemelerden çıkmıyor.

BBC ile daha önce yaptığı bir röportajda Wright, "Bu olağanüstü iddiaya olağanüstü bir kanıt" sunacağına söz vermişti. Herkes ondan orijinal Satoshi white paper'ını kendisinin yazdığına veya bilinen erken geliştiricilerle işbirliği yaptığına dair henüz doğrulanabilir herhangi bir kanıt sunmasını bekledi. Tabi bu beklentilerin ortaya çıkmasından mıdır bilinmez Wright bahsettiği kanıtı hiç sunmadı.

Wright, 2019'da Finder'a Bitcoin'in yaratılmasının bir grup çalışması olduğunu, projeyi kendisinin yürüttüğünü ve Dave Kleiman ile Hal Finney'nin işin içinde olduğunu söyledi.

Son olarak Craig Wright, ABD telif hakkını Bitcoin teknik incelemesine ve Bitcoin 0.1 kodunu Nisan 2019'da kaydettirdi. Wright'ın bir sözcüsü Financial Times'a bunun "Craig Wright'ın Bitcoin'in yaratıcısı Satoshi Nakamoto olarak ilk devlet kurumu tarafından tanınması" olduğunu söyledi. Amerika Birleşik Devletleri Telif Hakkı Bürosu, durumun böyle olmadığını açıklayan bir basın açıklaması yayınladı ve açıklamasında "Telif Hakkı Bürosu, davacı ile takma adlı yazar arasında kanıtlanabilir bir bağlantı olup olmadığını araştırmamaktadır." sözlerine yer verdi.

Bu noktada ben Craig Wrigt'ın Bitcoin'in yaratıcısı olmadığını söylemiyorum. Zira Mayıs 2019'dan itibaren Wright, Bitcoin'in mucidi olduğunu reddeden ve ona dolandırıcı diyen kişilere dava açmak için Birleşik Krallık iftira yasasını kullanmaya başladı. Wright ayrıca, Wright'ı dolandırıcılık olarak nitelendiren Ethereum kripto para biriminin kurucusu Vitalik Buterin'e, erken bir bitcoin girişimcisi ve savunucusu olan Roger Ver'e ve bir podcast yayıncısı olan Peter McCormack'a yasal bildirimde bulundu.