İklim değişikliğinin sopasını artık daha yakından hissediyoruz. Eskiden masal gibi gelen bilim insanlarının uyarıları, günümüzde kendisini bunaltıcı bir şekilde hissettiriyor. Tüm göstergelere rağmen inanmayanlara karşı bilim insanları uyarılarına devam ediyor. Öyle ki dün, iklim değişikliğinin fiziksel bilimine ilişkin bugüne kadarki en kapsamlı rapor, Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından yayınlandı.

“İklim değişikliği şu anda burada olan bir sorun." Birleşmiş Milletler Çevre Programı İcra Direktörü Inger Andersen dün düzenlediği basın toplantısında, "Kimse güvende değil ve durum daha da kötüye gidiyor. İklim değişikliğini acil bir tehdit olarak ele almalıyız.” sözlerini sarf etti.

"Kimse Güvende Değil!"

IPCC başkan yardımcısı Ko Barrett verdiği basın açıklamasında “On yıllardır dünyanın ısındığını biliyoruz, ancak bu rapor bize iklimdeki son değişikliklerin yaygın, hızlı, yoğunlaştığını ve binlerce yıldır benzeri görülmemiş olduğunu söylüyor” dedi. “İnsan faaliyetlerinin iklim değişikliğine neden olduğu tartışılmaz.”

IPCC, iklim bilimi konusunda önde gelen bir otorite olarak kabul ediliyor Yayınlanan yeni raporda da dünya çapında 66 ülkeden 230'dan fazla yazar bulunuyor. Bugün açıklanan rapor, 2013'teki benzer bir raporun güncellemesidir ve o zamandan beri bilimsel dergilerde yayınlanan araştırmaları içermektedir.

Araştırmacılar, 2013'ten bu yana iklim değişikliğinin bireysel hava olaylarını ne kadar etkilediğine karar vermede çok daha iyi hale geldi ve artık küresel çapta yaşanan hava olayları çok daha fazla gündem oluyor. Örneğin: Akdeniz'i son haftalarda vuran yüksek sıcaklıklar ülkemizinde içerisinde olduğu pek çok ülkede yangınlara sebep oldu. Başka örnek vermek gerekirse; temmuz ayında, ABD Pasifik Kuzeybatı ve Güneybatı Kanada'da rekor kıran bir sıcak hava dalgası yolları büktü. Özellikle de yüzlerce insan hayatını kaybetti.

İklim değişikliğinin sebep olacağı felaketler, hayatımızın bir parçası olacak.

Yeni IPCC raporuna göre, dünyanın kutup bölgeleri dışındaki neredeyse her bölgesi, 1950'lerden bu yana aşırı sıcak olaylarında bir artış gördü. Rapora göre, dünya genelinde aşırı sıcak hava dalgaları, 1850 ile 1900 arasında olduğundan beş kat daha sık meydana geliyor. Isı ayrıca dünyanın bazı bölgelerinde kuraklığı şiddetlendiriyor. Daha önce ortalama on yılda bir meydana gelen kuraklık, şimdi sanayi öncesi döneme göre yüzde 70 daha sık görülüyor.

Bununla birlikte, iklim krizinin sonuçları sadece sıcaklık ile sınırlı değil. Bunun ötesinde daha çeşitli ve geniş kapsamlı hava olaylarının sonucu da iklim değişikliği. Tıpkı şiddetli fırtınalar ve seller gibi... Daha önce on yılda bir görülen sağanak yağışlar bugün yüzde 30 daha sık yaşanıyor. Yine son 50 yıla göre 2013 yılından buna yana kategorisi 3 ya da daha büyük olan fırtınaların, yani kasırga ve tayfunların görülme sıklığı da artmış durumda.

Geçtiğimiz haftalarda Almanya tarihinin en büyük sel felaketlerinden biriyle karşılaştı.

IPCC raporunun yazarlarından biri olan Paola Andrea Arias Gómez, basın açıklaması sırasında, "Aşırı hava tüm gezegende daha sık meydana geliyor." dedi. “Artık bu değişikliklerin esas olarak insan faaliyeti tarafından yönlendirildiğini söyleyebiliriz.”

Daha Aşırı, Daha Sık, Ön Görülemez Felaketler

Kötü haberler bununla bitmiyor. Bilim insanlarına göre fosil yakıtların kullanımını durdurmak için sert adımlar atılmazsa işler daha da kötüleşecek. Önde gelen iklim uzmanları, iklim değişikliğinin yaratabileceği en kötü senaryolardan bazılarını önlemek için küresel ısınmayı sanayi öncesi seviyelerin en fazla 1,5 santigrat derece üzerinde sınırlama hedefi belirledi. Zaten 1,1 santigrat derece ısınmaya ulaştık ve rapor, önümüzdeki birkaç on yıl içinde bu korkunç 1,5 derece eşiğine ulaşabileceğimizi ve hatta geçebileceğimizi söylüyor.

Bu aşırı hava için ne anlama mı geliyor? Daha "benzeri görülmemiş" olaylara hazır olun. Hatta insan gözüyle daha önce hiç olmamış şeyler... Rapor yazarları, gelecekte nelerin gerçekleşmesinin beklendiğini beş maddeyle özetliyor: Aşırı olaylar daha da aşırı olacak. Daha sık olacaklar. Arka arkaya meydana gelen aşırı olayların ve hatta aynı anda farklı türden felaketlerin meydana gelme olasılığı daha yüksek olacak. Bizi şaşırtan yerlerde olacaklar. Ve bu felaketlerin zamanlaması tahmin edilemez olacak.

Bilim insanlarının tüm uyarılarına rağmen geçtiğimiz günlerde Kuveyt 7 milyon lastik yakılmasına izin verdi.

Yeni raporda, yok olan buzlar, yükselen deniz seviyeleri ve iklim krizinin hızını artırabilecek ürkütücü devrilme noktaları da dahil olmak üzere her türlü başka sorun detaylandırılıyor. IPCC tarafından gelecek yılın başlarında yayınlanması beklenen iki önemli rapor daha var: Biri gezegendeki tüm bu değişikliklerin bildiğimiz şekliyle insan yaşamını nasıl etkileyeceğini detaylandıran, diğeri ise potansiyel çözümleri özetleyen. Özellikle, bugünün raporu, dünya liderlerinin gezegen ısınma kirliliğini dizginlemek için taahhütlerini artırmanın beklendiği Kasım ayında yapılacak olan Birleşmiş Milletler iklim konferansına zamanında hazır olacak tek rapor.

Rapordan sorumlu olan IPCC çalışma grubunun eş başkanı Valérie Masson-Delmotte bir basın açıklamasında, “Bu rapor bir gerçeklik kontrolüdür” dedi. "Artık nereye gittiğimizi, ne yapılabileceğini ve nasıl hazırlanabileceğimizi anlamak için gerekli olan geçmiş, şimdiki ve gelecekteki iklimin çok daha net bir resmine sahibiz."